“Jak radzić sobie ze stresem?“

Silnemu stresowi towarzyszą pewne zachowania: bezsenność, płaczliwość, unikanie ludzi, uciekanie, gubienie różnych rzeczy, kłótliwość, bójki, błaznowanie i nadmierne wygłupianie, obgryzanie paznokci. Gdy stres trwa długo możemy także chorować. Może to być np. ciągłe rozmyślanie o czekającym egzaminie, bezsenność, podenerwowanie, nadwrażliwość na opinię innych, unikanie informacji o problemach itp. Reakcja stresowa jest odpowiedzią całego naszego organizmu, jest mobilizacją, aby poradzić sobie z trudną sytuacją, w której się znaleźliśmy. Nagle następuje pobudzenie układu nerwowego. „Możemy się czuć tak, jakby zaatakowało nas stado dzikusów” – jak stwierdzili uczniowie uczestniczący w warsztatach prowadzonych przez Joannę Majewską w Szkole Podstawowej nr 264 w Warszawie.

W naszym ciele: serce wali jak młot, wzrasta tętno i tempo oddechu, może boleć głowa, brzuch, pocą się ręce, zasycha w ustach, Nasz organizm reaguje tak, jakbyśmy szykowali się do ucieczki lub ataku.

Pojawiają się silne emocje: lęk, niepokój, złość, panika, strach, smutek, rozpacz.  

Dziwnie zachowuje się nasz umysł: nie możemy się skoncentrować, choć bardzo się staramy, mamy pustkę w głowie, jesteśmy roztargnieni, nie rozumiemy co się do nas mówi, mamy „czarne myśli”, uparcie coś analizujemy lub „ulatujemy” w świat marzeń.

Jak dbać o siebie, aby jak najmniej ulegać stresom?

• Naucz się technik relaksacyjnych i regularnie je stosuj.
• Ogranicz słodycze, czipsy, napoje gazowane. Twój organizm nie radzi sobie z nimi najlepiej i dodatkowo go obciążają.
• Prowadź regularny tryb życia, przebywaj na powietrzu, uprawiaj sport, spotykaj się z przyjaciółmi.
• Wysypiaj się
• Myśl pozytywnie, szukaj dobrej strony nawet w najtrudniejszych sytuacjach. Trzeźwo myśl, nie panikuj,
• Nie wyolbrzymiaj problemów.
• Uporządkuj to, co masz zrobić: zaplanuj po kolei, zrób listę spraw i realizuj je według tej listy. Nie tracisz wtedy energii na myślenie, co masz zrobić – po prostu działasz.
• Rozmawiaj z zaufanymi osobami, zwłaszcza o trudnych sprawach. Wspólnie łatwiej znaleźć rozwiązanie.
• Dziel się swoimi uczuciami, szczera rozmowa łagodzi napięcie,
• Poproś o pomoc przyjaciela. Są osoby, na których pomoc możesz liczyć: wychowawca, rodzice, pedagog, psycholog.
• Rozwijaj zainteresowania, znajdź sobie hobby (kolekcjonowanie czegoś, sport, taniec itp).

Bezpośrednio przed egzaminem lub inną  trudną sytuacją:

• Zjedz lekki posiłek, zrelaksuj się.
• Nałóż wygodną odzież, bez uwierających kołnierzyków, mankietów itp.
• Pij tylko niegazowaną wodę mineralną.
• Pomyśl pozytywnie o czekającym Cię zadaniu. Będzie dobrze!

Gdy zaczynasz denerwować się np. na teście:

•  Zastosuj jedną z technik relaksu,
• Oddychaj – skup uwagę na oddechu,
• Kilkakrotnie napnij i rozluźnij mięśnie całego ciała,
• Skoncentruj uwagę na miłym wspomnieniu.
• Spójrz dookoła. Nie jesteś sam, inni też się denerwują. Nie jesteś osamotniony w tym, co przeżywasz.

Praktyczne sposoby na stres

„Strząśnij problem”

Jeśli pojawiło się uczucie zmęczenia, zniechęcenia, ociężałości – możesz strząsnąć z siebie „złą” energię stresu. Zacznij od rąk. Wyobraź sobie, że Twoje dłonie i ręce do łokci ubrudziły się w błocie. Strząśnij błoto energicznymi ruchami tak, aby rozpryskiwało się dookoła, jak najszerzej. Teraz zrób to samo z nogami. Wyobraź sobie, że są zabłocone do kolan. Strząśnij bardzo energicznie błoto najpierw z jednej, potem z drugiej nogi. Strząsaj każdą rękę i nogę przez kilka sekund. Poczujesz ulgę i odświeżenie.

„Zrzuć plecak”

Bardzo często napięcia powstające pod wpływem stresu lokalizują się w okolicy karku i górnej części pleców. To ćwiczenie pozwala ci zrzucić przynajmniej część niepotrzebnego ciężaru.
Stań wygodnie z rękami opuszczonymi wzdłuż ciała. Zegnij ręce w łokciach i podnieś zaciśnięte pięści w górę. Górna część rąk nadal powinna przylegać do ciała. Teraz wyobraź sobie, że ktoś (wróg, potwór, napastnik) wskoczył Ci na plecy. Energicznym ruchem zrzuć go z pleców. Mocno machnij łokciami do tyłu. Powtórz tę czynność kilka razy.

„Leniwe ósemki”

W chwili gdy czujesz „pustkę w głowie”, a zależy Ci na dobrej koncentracji: usiądź prosto, wykonaj kilka głębokich wdechów, koncentrując się na oddechu. Skup uwagę na środku kartki i kreśl płynnym ruchem dość duże „leniwe ósemki”. Wyglądają jak kokardka lub znak nieskończoności. Pamiętaj, że kreślimy je od środka w lewo do góry.

Rysuj tak kilka lub kilkanaście ósemek, śledząc oczami ruch ołówka.

Opracowanie: Grażyna Redlisiak na podstawie prezentacji i materiałów Joanny Majewskiej.

Na podstawie raportu z warsztatów o stresie opublikowanego w: IMPULS nr. 11  wrzesień – październik 2005 r.