Gimnastyka Mózgu® (GM®) jest kursem bazowym dla całej Kinezjologii Edukacyjnej.
Oczywiście sam mózg, jako tkanka nie wykonuje gimnastyki.

Jest to pewna przenośnia – bowiem poprzez wykonywanie ćwiczeń ciałem (mięśniami) stymulowane są określone obszary mózgu, odpowiedzialne za wykonanie danego ruchu, głównie na drodze skrzyżowanych połączeń nerwowych między mięśniami a samym mózgiem.

Dodatkowo stymulowane są poprzez ćwiczenia fizyczne nasze zmysły: wzrok, słuch, dotyk, równowaga, czucie głębokie.

W naszym ciele (i mózgu) anatomicznie można wyodrębnić trzy płaszczyzny:

  • strzałkową – dzielącą ciało na prawą-lewą stronę (wymiar lateralności),
  • czołową – dzielącą ciało w relacji przednio-tylnej (wymiar skupienia),
  • poprzeczną – dzielącą ciało w relacji dół-góra (wymiar ześrodkowania).

Zadaniem podstawowym GM® jest doskonalenie przepływu informacji pomiędzy określonymi ośrodkami w mózgu a mięśniami, które poruszają naszym ciałem podczas wykonywania określonych czynności. Przykładem może być czynność pisania. Istotny jest tu związek pomiędzy ręką wykonującą ruch pisania (ruch fizyczny), ale także mięśniami odpowiednio poruszającymi gałkę oczną (zmysł wzroku), jak też napięciem mięśni palców podczas trzymania długopisu (czucie).

Zdarzają się sytuacje, w których pod wpływem stresu lub jakiejś dysfunkcji (np. dysleksji, dysgrafii, itp.) występuje problem z nauką pisania – wówczas z pomocą może przyjść GM®.

P. Dennison tworząc GM® wskazuje na pięć kroków łatwego uczenia się, ukierunkowanych na określony cel edukacyjny.

Kolejne kroki to:

  1. wykonanie ćwiczeń PACE (czytaj poniżej) – przygotowanie organizmu do podjęcia działania w kierunku bardziej efektywnego uczenia się,
  2. ustalenie celu, czyli co poprzez ćwiczenia GM®  chcemy osiągnąć, co poprawić w naszym procesie edukacyjnym?,
  3. sprawdzenie co już w danym aspekcie potrafimy (jest na tzw. wysokim biegu – czyli wykonujemy sprawnie), a co wymaga faktycznie poprawy (jest na tzw. niskim biegu – czyli wykonanie danego zadania czy czynności jest trudne, a czasem wręcz niemożliwe w ocenie osoby i wymaga „procesu naprawczego”). Najczęściej odgrywa się tutaj scenkę ilustrującą w przybliżeniu daną trudność edukacyjną,
  4. wykonanie równoważenia z wykorzystaniem zestawu ćwiczeń lub określonych procedur, których zadaniem jest aktywacja przepływu informacji w relacji mózg – ciało powiązanych z postawionym celem oraz uzyskanie poziomu wysokiego biegu dla czynności będących przedmiotem działania „naprawczego”,
  5. wprowadzenie w życie nowego podejścia do uczenia się; zauważenie czy czynności i działania po równoważeniu są na wysokim biegu, czyli z trudnych stają się łatwe, z nieefektywnych – efektywne.

By osiągnąć stawiany cel należy zastosować określone ćwiczenia lub procedury równoważenia, zebrane w tzw. menu Gimnastyki Mózgu®.

Menu GM®:
PACE – inaczej Rytmizacja. To zestaw czterech aktywności wykonywanych zawsze w tej samej kolejności. Są to: napicie się wody, masaż punktów „na myślenie”, wykonanie ruchów naprzemiennych i przyjęcie pozycji Dennisona (niektórzy używają nazwy – pozycja Cooc`a). Na wykonanie tego zestawu potrzeba od kilku do kilkunastu minut.

Ćwiczenia ruchowe ujęte w czterech grupach (łącznie 21 ćwiczeń)

  • na przekraczanie linii środka,
  • energetyzujące,
  • wydłużające,
  • pogłębiające.

Dobór ćwiczeń dla danego dziecka wynika z jego potrzeb indywidualnych.
Ćwiczenia można wykonywać pojedynczo -według wskazania w opisie ćwiczenia i jego przeznaczenia do danego elementu edukacji, np. słoń przy problemach z liczeniem, alfabetyczne ósemki przy problemach ortograficznych i grafomotorycznych.
Można również wykonywać zestawy ćwiczeń np. do płynnego czytania na głos – krążenie szyją, energetyczne ziewanie, ruchy naprzemienne, kołyska i oddychanie przeponowe.
Kolejną procedurą w obrębie GM® są tzw. równoważenia.
Procedury stosowane w ramach równoważeń są nastawione na konkretny cel.
Przykładem może być np. mówienie w języku obcym bez lęku i wstydu czy zostaniemy zrozumiani przez inną osobę (obcokrajowca).
Każde równoważenie ma określoną procedurę, którą można wykonywać zarówno indywidualnie jak i w zespole klasowym.
Przykładowo, w wymiarze lateralności procedury równoważenia obejmują:

  • pozytywną postawę – nastawienie do danej sytuacji;
  • wzrok – widzenie – bardziej efektywne posługiwanie się zmysłem wzroku,
  • słuch – słuchanie – bardziej efektywne słuchanie w określonych sytuacjach,
  • pisanie – bardziej efektywne wykorzystanie tej umiejętności w zakresie motorycznym, jak i językowym, twórczym,
  • ruchy całego ciała – sprawniejsze działanie całościowego układu ruchu w ramach koordynacji i tzw. polu środkowym.

Pamiętajmy jednak, że same ćwiczenia czy równoważenia nie zastępują uczenia się. Ich zadaniem jest nauczenie dziecka jak sobie radzić w sytuacji dla niego trudnej.
GM® ma za zadanie ułatwić uczenie się i „odpamiętanie” treści nauczanej, czy wykonania innego zadania z minimalnym poczuciem stresu, poprzez skuteczne przechodzenie z mechanizmów nieefektywnego uczenia się na efektywne bez mechanizmów kompensujących, a zarazem bardzo wyczerpujących.